Bio-elektrische Impedantie Analyse (BIA)
Deze indirecte methode voor het meten van de lichaamssamenstelling is gebaseerd op de elektrische geleiding van een wisselstroom door het lichaam, dan wel het bieden van weerstand daartegen.
Weefsels met veel water en elektrolyten, zoals bloed en spieren, geleiden goed. Vetmassa, lucht of bot daarentegen geleiden nauwelijks stroom. Dus hoe groter de vetvrije massa, des te groter het geleidingsvermogen van het lichaam. Met behulp van de BIA-meting kunnen de watercompartimenten in het lichaam worden bepaald. Het intracellulaire (ICW) en het extracellulaire water (ECW) vormen samen het totaal lichaamswater (TBW).
 
Uitvoering
 
Tijdens de meting worden elektroden op handen en voeten bevestigd. Via deze elektroden wordt een wisselstroom met verschillende frequenties door het lichaam gestuurd. De methode is niet invasief, goedkoop en uitvoerbaar aan het bed van een patiŽnt. Bovendien kunnen veranderingen in het ICW worden gevolgd, wat een maat voor de lichaamscelmassa is en zodoende een maat voor ondervoeding.
 
 
Een groot nadeel van deze methode is de onvoldoende gevalideerde toepassing ervan bij zieke en/ of oudere personen. Waarschijnlijk is er bij deze personen sprake van storende factoren, zoals veranderingen in membraaneigenschappen en mate van hydratie, waardoor de meting onbetrouwbaar wordt.
 
Verschillende benaderingen
 
Voor het berekenen van de lichaamssamenstelling op basis van BIA metingen zijn verschillende benaderingen in gebruik.  
  • "Single-frequency" BIA (SF-BIA) meet de weerstand (R) bij ťťn frequentie (50 kHz) en met regressievergelijkingen gebaseerd op de weerstand index (L2/R) worden totaal lichaamswater (TBW) of vetvrije massa (FFM) berekend.
     
     
     
    Deze benadering heeft een acceptabele nauwkeurigheid bij gezonde personen. Voor zieke mensen, vooral als er sprake is van afwijkingen in de vochtbalans, wordt deze benadering echter niet geadviseerd. SF-BIA is niet in staat intracellulair (ICW) en extracellulair water (ECW) apart te meten. Omdat klinische depletie gekarakteriseerd wordt door een afname van ICW, vaak in combinatie met ECW expansie, zijn TBW waardes niet in staat het verlies van lichaamscelmassa vast te stellen. Nutritional Assessment in een klinische setting vereist kwantificatie van beide vochtcompartimenten.
     
  • "Multi-frequency" BIA (MF-BIA) meet de impedantie bij verschillende frequenties. Bij lage frequenties wordt de stroom alleen door ECW geleid omdat celmembranen en contactoppervlaktes tussen weefsels zich gedragen als condensatoren. Bij hoge frequenties gaat deze eigenschap verloren en vindt er geleiding door zowel ECW als ICW plaats. Weerstanden gemeten bij lage en hoge frequenties worden gebruikt om ECW en TBW te berekenen gebaseerd op de weerstand index bij de specifieke frequenties.
     
  • Bioelektrische impedantie spectroscopie (BIS) meet de impedantie bij een reeks van frequenties (meestal 50 frequenties) en de data worden toegepast op een theoretisch model, het Cole-Cole model, waardoor de weerstand bij een frequentie van 0 en oneindig (Rinf) kan worden geŽxtrapoleerd. Deze methode geeft weerstandwaarden voor intracellulair water (Ricw) en extracellulair water (Recw). Deze waarden kunnen worden gebruikt om vochtcompartimenten te berekenen gebaseerd op regressievergelijkingen.
     
    Tevens kan gebruik worden gemaakt van vergelijkingen gebaseerd op natuurkundige wetten, de mixture vergelijkingen. Theoretisch zou deze mixture benadering minder populatie specifiek zijn dan de regressie benadering. Voor klinisch gebruik is deze methode zeer aantrekkelijk. Op dit moment is het echter onduidelijk of de mixture benadering universeel toepasbaar is.
In het azM gebruikt men de BIS methode.
 
Literatuur
Kyle UG et al. Bioelectrical impedance analysis - part II: utilization in clinical practice. Clinical Nutrition dec 2004, vol 23, issue 6, pg 1430-1453.
 

Percentielen voor vetmassa (in %) gemeten met BIA bij 50 kHz bij gezonde blanke mannen

 

 

Percentielen

leeftijd

N

10de

25ste

50ste

75ste

90ste

all

2735

8.3

10.7

14.2

18.5

22.3

15-24

424

6.7

8.5

11.0

13.9

17.5

25-34

656

8.4

10.5

13.2

17.0

20.6

35-44

694

8.8

11.1

14.8

18.5

22.2

45-54

449

8.9

11.2

15.1

18.7

22.1

55-64

227

9.4

11.9

16.8

21.2

25.1

65-74

162

11.4

13.7

17.6

22.7

26.8

75-84

91

11.4

14.3

18.2

20.9

24.5

>85

32

13.1

17.9

20.2

23.7

26.0

 

 

 

 

 

 

 

Percentielen voor vetmassa (in %) gemeten met BIA bij 50 kHz bij gezonde blanke vrouwen

 

 

Percentielen

leeftijd

N

10de

25ste

50ste

75ste

90ste

all

2490

20.8

23.8

28.1

32.6

37.5

15-24

488

20.4

23.0

26.3

29.7

32.4

25-34

561

19.5

22.8

26.5

29.8

33.1

35-44

500

19.4

22.7

26.4

29.9

34.1

45-54

378

20.8

23.3

27.9

32.0

35.3

55-64

168

24.4

28.3

32.5

36.0

39.4

65-74

183

27.3

31.4

36.0

39.9

42.4

75-84

160

29.1

32.8

36.9

40.4

44.2

>85

52

24.3

31.2

36.6

42.5

45.5

 

 

 

 

 

 

 

Bron: Kyle U, Genton L, Slosman D, Pichard C. Fat-free and fatmass percentiles in 5225 healthy subjects aged 15-98 years. Nutrition 2001 17;534-541.

Een kritisch artikel over het gebruik van de BIA in de eerstelijnszorg is te vinden in: Hulshof, ir P.J.M. Het meten van lichaamssamenstelling in de eerste lijnszorg. Nederlands Tijdschrift voor Voeding & Dietetiek, jrg 64, nr 5,  okt 2009.

Een eenvoudige uitleg over de werking van bio-impedantie kunt u vinden op:

http://nutrition.uvm.edu/bodycomp/bia/lesson3.html

 
Meer informatie